Op 1 september 2007 is verschenen Moeder op afstand, als MCS je leven verandert.
Met praktische tips bij overgevoeligheid voor chemische stoffen. ISBN 978-90-77983-21-8. Verschenen bij Uitgeverij Quist. Ook verkrijgbaar in de boekhandel. Prijs 14,95.
Moeder op afstand
Opmerkingen vooraf
Niet alle producten die genoemd worden zullen voor jou geschikt zijn. Probeer alles wat je wilt kopen uit, om te ervaren of je het kunt verdragen. Laat je nieuwe aankopen, als het nodig is, uitgassen voordat je ze in gebruik neemt. Je kunt niet voorzichtig genoeg zijn.
Een aantal winkels en producten wordt meer dan een keer genoemd. Dat is niet omdat ik daar financieel belang bij heb. Nee, het is omdat er nog niet zoveel producten zijn die door MCS goed worden verdragen. En met de producten die hier genoemd worden, hebben veel MCS-patiënten goede ervaringen.
Mocht je zelf goede ervaringen hebben met iets dat hier niet wordt genoemd en denk je dat lotgenoten er ook hun voordeel mee zouden kunnen doen, dan hoor ik je tip graag.
Ten slotte een waarschuwing: Ik ben geen dokter. Ik kan je niet van je aandoening genezen. Wil je geneeskundige tips, ga dan naar je huisarts of een erkend alternatief therapeut.
Aanvullingen op de preventieve tips
Aanvullingen op de adviezen voor MCS-patiënten
In en om het huis
Veel MCS-patiënten bestellen hun chemiearme boodschappen via internet. Populaire internetwinkels zijn:
Pure Nature (een groot, Duits bedrijf)
Tel. 0049 1805 80 85 85
Sensitive Shop (een kleinere, Nederlandse winkel)
Tel. 0515-580216
In de onderstaande lijst vind je geurvrije en chemiearme schoonmaak- en verzorgingsproducten. De productnamen zijn voornamelijk gebaseerd op eigen ervaring. Het is daarom goed mogelijk dat jouw lijst er uiteindelijk anders komt uit te zien. Van sommige producten bestaan proefverpakkingen.
Schoonmaakmiddelen - Waar te koop?
Wasmiddelen
Droog je was zoveel mogelijk buiten. Tijdens het drogen komen stoffen vrij waar je last van kunt hebben.
Handafwasmiddelen
Vaatwasmiddelen
Verzorgingsproducten
Doucheschuim
Shampoo
Dagcrème
Bodylotion
Deodorant
Kies altijd voor een deodorant zonder aluminium.
Tandpasta
Kies voor een tandpasta zonder fluor. Fluor is goed voor je gebit, maar - als je MCS hebt - slecht voor de rest van je lichaam.
Zeep
Gel
Maandverband en tampons
Opmerkingen
Wissel producten die je kunt verdragen af. Zo verklein je de kans dat je er overgevoelig voor wordt.
In Zweden worden in de apotheek diverse geurvrije verzorgingsproducten verkocht. Het merk VAG heeft een hele lijn en is absoluut geurvrij.
Als je niets meer op je huid kunt verdragen, is dat ‘jammer maar helaas’. Douchen kan prima met water. Het weglaten van dagcrème voelt in het begin vervelend, maar door gezond, biologisch voedsel zonder toevoegingen te eten en door veel gefilterd water te drinken herstelt je huid zich na verloop van tijd vanzelf.
Woning
Novilon van Forbo - in lichte, zachte kleuren of met een houtstructuur – levert bij MCS-patiënten meestal weinig problemen op. Bovendien wordt het in diverse buitenlandse klinieken aanbevolen. Novilon wordt niet gelijmd. De vloer moet van tevoren soms wel worden geëgaliseerd. Als de egaline nat is, ruikt het, maar naarmate het droger wordt, neemt de geur af. Na een dag is de egaline droog en de geur weg. Als er Novilon overheen is gelegd, zul je er waarschijnlijk niets meer van ruiken.
Forbo Linoleum B.V. 075-6477477
www.forbo.nl of www.novilon.nl
luchtreinigers
Er zijn speciale MCS luchtreinigers:
Er zijn ook andere mogelijkheden:
Opmerkingen
Verdiep je goed in wat precies gefilterd wordt en probeer het apparaat altijd uit voordat je het koopt. Er zijn mensen die geen enkele luchtreiniger verdragen.
Een luchtreiniger is geen alternatief voor het saneren van je woning.
Huishouding
Lijm
Inrichting
Klussen
Kleding
De volgende lijst is overgenomen uit nieuwsbrief nummer 23 (juni 2007) van Stichting MCS. Het zijn sites waar je terecht kunt voor schone en maatschappelijk verantwoorde kleding. De grondstoffen voor de kleding zijn zoveel mogelijk ecologisch geteeld en natuurlijk gekleurd, zonder chemische middelen.
De bedrijven Otto en Hennes & Mauritz verkopen ook kleding van biologisch materiaal, zie www.otto.nl en www.hm.com.
Ecologische textiel:
Hobby’s
Gasten ontvangen
Wat doe je met vrienden en vriendinnen van je kinderen die je huis binnenkomen met geuren van gel, deo’s en wasmiddelen? Dit vind ik het zonder enige twijfel het moeilijkste van mijn ziekte. Je wilt je kinderen niet continu met je beperkingen belasten, maar om niet ziek te worden, zul je toch iets aan zo’n vriendje of vriendinnetje moeten doen. Een vriendelijke, korte uitleg is een mogelijkheid. Maak duidelijk dat het niet aan hem of haar ligt, maar aan de overgevoeligheid van jouw neus. Overleg of de kinderen buiten kunnen spelen of op de kamer van je kind. Bied eventueel kleding van jouw zoon of dochter aan en laat de geurende kleding buiten. Vraag, als er niets helpt, of de kinderen misschien naar het vriendje of vriendinnetje kunnen gaan en daar kunnen spelen. Bel ook de ouders even op. Een korte uitleg doet vaak wonderen.
Voeding
Buitenshuis
Boodschappen
De volgende lijst is overgenomen uit nieuwsbrief 23 (juni 2007) van Stichting MCS:
Onderweg
Extra bescherming
Lotgenoten
Internetgroep MCS-forum: http://health.goups.yahoo.com/group/MCS-forum. Deze groep is Nederlandstalig. Aanmelden bij marion-gerritsen@planet.nl
Ontgiften
Een speciale MCS-sauna is de Heavenly Heat van Pure Nature. Hierin is wit populierenhout en veel glas verwerkt. Informeer of je hem ergens kunt uitproberen.
Er is een mailinglist voor mensen die ervaringen willen uitwisselen over het ontgiften met behulp van een sauna. Deze site is Engelstalig. http://health.groups.yahoo.com/group/sauna_detox
Afvalstoffen afvoeren
Veel MCS-patiënten verdragen Spa blauw. Een enkeling heeft last van de plastic flessen. De Aquaselect is een waterfilter met een glazen kan. www.aquaselect.com/wasserfilter glas.php Het model ‘Glas-Classic’ is prima. De filterpatronen kunnen worden nagevuld.
Algemene ondersteuning van het lichaam
Onderzoek naar tekorten en biochemische verstoringen is mogelijk in:
Voedingssupplementen zijn te koop en te bestellen bij:
Medisch
Behandeling
Klinieken voor milieugeneeskunde:
Breakspear
Hospital
- Engeland, www.breakspearmedical.comNova Scotia Environmental Health Centre - Canada, http://www.cdha.nshealth.ca/facilities/nsehc/index.html
Gerelateerde aandoeningen
Meer informatie
Diversen
Wetenschappelijke ontwikkelingen
Het volgende overzicht van enkele wetenschappelijke onderzoeken is samengesteld door mevrouw Osterman.
---------------------------
Int J Hyg Environ Health. 2004 Feb;207(2):159-63. |
Effect of exposure to volatile organic compounds on plasma levels of neuropeptides, nerve growth factor and histamine in patients with self-reported multiple chemical sensitivity
Kimata H.
Department of Allergy, Ujitakeda Hospital, 24-1, Umonji, Uji, Uji-City, Kyoto Prefecture, 611-0021, Japan. unitikah@m12.alphanet.ne.jp
Plasma levels of substance P, vasoactive intestinal peptide and nerve growth factor, but not histamine, were elevated in patients with self-reported multiple chemical sensitivity (sMCS). Exposure to volatile organic compounds (VOC) increased plasma levels of all parameters in these patients, while it had no effect in normal subjects or patients with atopic eczema/dermatitis syndrome (AEDS). Exposure to VOC also enhanced skin wheal responses induced by histamine in patients with sMCS, while it failed to do so in normal or AEDS subjects. These results indicate that exposure to VOC may enhance neurogenic inflammation with concomitant enhancement of histamine-induced responses.
-----------------------------
Environ Health Perspect. 2003 Sep;111(12):1461-4. |
Elevated nitric oxide/peroxynitrite theory of multiple chemical sensitivity: central role of N-methyl-D-aspartate receptors in the sensitivity mechanism
Pall ML.
School of Molecular Biosciences, 301 Abelson Hall, Washington State University, Pullman, WA 99164, USA. martin_pall@wsu.edu
The elevated nitric oxide/peroxynitrite and the neural sensitization theories of multiple chemical sensitivity (MCS) are extended here to propose a central mechanism for the exquisite sensitivity to organic solvents apparently induced by previous chemical exposure in MCS. This mechanism is centered on the activation of N-methyl-D-aspartate (NMDA) receptors by organic solvents producing elevated nitric oxide and peroxynitrite, leading in turn to increased stimulating of and hypersensitivity of NMDA receptors. In this way, organic solvent exposure may produce progressive sensitivity to organic solvents. Pesticides such as organophosphates and carbamates may act via muscarinic stimulation to produce a similar biochemical and sensitivity response. Accessory mechanisms of sensitivity may involve both increased blood-brain barrier permeability, induced by peroxynitrite, and cytochrome P450 inhibition by nitric oxide. The NMDA hyperactivity/hypersensitivity and excessive nitric oxide/peroxynitrite view of MCS provides answers to many of the most puzzling aspects of MCS while building on previous studies and views of this condition.
Bijna overal aanwezig (o.a. UvA) behalve in Leiden.
-----------------------
Occup Med (Lond). 2004 Sep;54(6):408-18. Epub 2004 Sep 03. |
Case-control study of multiple chemical sensitivity, comparing haematology, biochemistry, vitamins and serum volatile organic compound measures
Baines CJ, McKeown-Eyssen GE, Riley N, Cole DE, Marshall L, Loescher B, Jazmaji V.
University of Toronto, 12 Queen's Park Crescent W, Room 401C, Toronto, Ontario, Canada M5S 1A8. cornelia.baines@utoronto.ca
BACKGROUND: Multiple chemical sensitivity (MCS), although poorly understood, is associated with considerable morbidity. AIM: To investigate potential biological mechanisms underlying MCS in a case-control study. METHODS: Two hundred and twenty-three MCS cases and 194 controls (urban females, aged 30-64 years) fulfilled reproducible eligibility criteria with discriminant validity. Routine laboratory results and serum levels of volatile organic compounds (VOCs) were compared. Dose-response relationships, a criterion for causality, were examined linking exposures to likelihood of case status. RESULTS: Routine laboratory investigations revealed clinically unimportant case-control differences in means. Confounder-adjusted odds ratios (OR) showed MCS was negatively associated with lymphocyte count and total plasma homocysteine, positively associated with mean cell haemoglobin concentration, alanine aminotransferase and serum vitamin B6, and not associated with thyroid stimulating hormone, folate or serum vitamin B12. More cases than controls had detectable serum chloroform (P = 0.001) with the OR for detectability 2.78 (95% confidence interval = 1.73-4.48, P < 0.001). Chloroform levels were higher in cases. However, cases had significantly lower means of detectable serum levels of ethylbenzene, m&p-xylene, 3-methylpentane and hexane, and means of all serum levels of 1,3,5- and 1,2,3-trimethylbenzene, 2- and 3-methylpentane, and m&p-xylene. CONCLUSIONS: Our findings are inconsistent with proposals that MCS is associated with vitamin deficiency or thyroid dysfunction, but the association of lower lymphocyte counts with an increased likelihood of MCS is consistent with theories of immune dysfunction in MCS. Whether avoidance of exposures or different metabolic pathways in cases explain the observed lower VOC levels or the higher chloroform levels should be investigated.
------------------------------
Int J Epidemiol. 2004 Jul 15 [Epub ahead of print] |
Case-control study of genotypes in multiple chemical sensitivity: CYP2D6, NAT1, NAT2, PON1, PON2 and MTHFR
McKeown-Eyssen G, Baines C, Cole DE, Riley N, Tyndale RF, Marshall L, Jazmaji V.
Department of Public Health Sciences, University of Toronto, Toronto; Department of Nutritional Sciences, University of Toronto, Toronto.
BACKGROUND: Impaired metabolism of toxic chemicals is a postulated mechanism underlying multiple chemical sensitivity (MCS). Because genetic variation alters the rate of chemical metabolism, this study was designed to determine if MCS cases differed from controls for genetic polymorphisms in drug-metabolizing enzymes. METHODS: Female Caucasian participants (203 cases and 162 controls) were drawn from a larger case-control study based on a reproducible and validated case definition. Common polymorphisms for CYP2D6, NAT1, NAT2, PON1, and PON2 were genotyped. RESULTS: Comparing cases and controls, significant differences were found in genotype distributions for CYP2D6 (P = 0.02) and NAT2 (P = 0.03). Compared with the referent homozygous inactive (CYP2D6) or slow (NAT2) metabolizers, the odds for being CYP2D6 homozygous active (OR = 3.36, P = 0.01) and NAT2 rapid (OR = 4.14, P = 0.01) were significantly higher in cases than controls. The odds for being heterozygous for PON1-55 (OR = 2.05, P = 0.04) and PON1-192 (OR = 1.57, P = 0.04) were also significantly higher in cases. CONCLUSIONS: A genetic predisposition for MCS may involve altered biotransformation of environmental chemicals. The CYP2D6 enzyme activates and inactivates toxins; the NAT2 enzyme bioactivates arylamines to protein-binding metabolites. A gene-gene interaction between CYP2D6 and NAT2 suggested that rapid metabolism for both enzymes may confer substantially elevated risk (OR = 18.7, P = 0.002). Our finding parallels others' observation of a link between PON1 heterozygosity and neurological symptoms in Gulf War syndrome. This first demonstration of genetic variation in drug-metabolizing enzymes in association with MCS requires replication. However, it suggests new research directions on genetically variable toxin pathways that might be important in MCS.
-------------------------
Otolaryngol Clin North Am. 2003 Oct;36(5):917-40. |
Approaches to testing for food and chemical sensitivities
Gordon BR. Aanwezig in bibl. LUMC
Department of Otology and Laryngology, Harvard University, Cambridge, MA, USA.
Testing for food and chemical sensitivities usually becomes necessary as part of the evaluation of otolaryngology patients who have chronic illness. The more complex the patient, and the more recalcitrant the problem is to treatment, the more likely it is that allergies, and especially food or chemical sensitivities, are involved in the pathogenesis of the illness. Failure to consider all major allergen contacts, including foods and chemicals, can lead to inadequate therapy. Similarly, failure to understand total allergic and oxidant load and the effects of chemical toxicity can lead to inappropriate or ineffective treatment. Clinically, food allergies occur in two different types: immediate, anaphylactic, fixed reactions and delayed, chronic, cyclic reactions. Different test methods have been developed for the two types. Fixed food allergies can be safely and efficiently detected by in vitro specific IgE or histamine release tests. Cyclic food allergies are best detected by either oral food challenges or by the IPDFT test. Choosing the best test for a particular patient requires a clear understanding of the two food allergy types and how their clinical presentations differ. Other tests for food allergies are compared and contrasted with these primary tests. Chemical sensitivity also occurs in two different clinical types: allergic, and toxic. True allergy to chemical haptens, either type I, IgE-mediated, or type IV, delayed hypersensitivity, occurs with significant frequency but is often unsuspected. Chemical toxicity can be caused by the aftereffects of an acute exposure or as a result of chronic, low-level exposure, but is even more frequently unsuspected and will not be diagnosed without a high index of suspicion. Both types of chemical sensitivity need to be addressed in any patients who have either a high allergen or chemical exposure load [105]. Either in vitro or in vivo tests can be used for chemical allergy detection; the advantages of each are outlined. Chemical toxicity screening tests are available and useful but do not detect all possible toxicants. Definitive toxic chemical tests usually require specialized laboratory facilities and expert consultation, for which possible sources are specified. The most important point in testing for food or chemical sensitivity is to be aware that food or chemical sensitivity can be contributing to a specific patient's clinical problems. Only then can appropriate investigations be undertaken to understand and then, perhaps, to intervene successfully in that illness.
----------------------------
Environ Health Perspect. 2003 Sep;111(12):1490-7. |
A review of a two-phase population study of multiple chemical sensitivities
Caress SM, Steinemann AC.
State University of West Georgia, Pafford Building Room 121, 1601 Maple Street, Carrollton, GA 30118, USA. scaress@westga.edu
In this review we summarize the findings of a two-phase study of the prevalence, symptomatology, and etiology of multiple chemical sensitivities (MCS). We also explore possible triggers, the potential linkage between MCS and other disorders, and the lifestyle alterations produced by MCS. The first phase of the study consisted of a random sampling of 1,582 individuals from the
Atlanta, Georgia, metropolitan area to determine the reported prevalence of a hypersensitivity to common chemicals. In this phase, 12.6% of the sample reported a hypersensitivity. Further questioning of individuals with a hypersensitivity indicated that 13.5% (1.8% of the entire sample) reported losing their jobs because of their hypersensitivity. The second phase was a follow-up questioning of the respondents who initially reported hypersensitivity. In this phase, we found that individuals with hypersensitivity experience a variety of symptoms and triggers. A significant percentage (27.5%) reported that their hypersensitivity was initiated by an exposure to pesticides, whereas an equal percentage (27.5%) attributed it to solvents. Only 1.4% had a history of prior emotional problems, but 37.7% developed these problems after the physical symptoms emerged. This suggests that MCS has a physiologic and not a psychologic etiology.
---------------------------
Environ Health Perspect. 2003 Sep;111(12):1498-504. |
Perceived treatment efficacy for conventional and alternative therapies reported by persons with multiple chemical sensitivity
Gibson PR, Elms AN, Ruding LA.
School of Psychology, James Madison University, MSC 7401, Harrisonburg, VA 22807, USA. gibsonpr@jmu.edu
Multiple chemical sensitivity (MCS) is a condition in which persons experience negative health effects in multiple organ systems from exposure to low levels of common chemicals. Although symptoms experienced from particular chemicals vary across persons, they are generally stable within persons. The sensitivities often spread over time, first to related chemicals and then to other classes of chemicals. This study examined self-reported perceived treatment efficacy of 101 treatments used by 917 persons with self-reported MCS. Treatments examined included environmental medicine techniques, holistic therapies, individual nutritional supplements, detoxification techniques, body therapies, Eastern-origin techniques, newer therapies, prescription items, and others. The three most highly rated treatments were creating a chemical-free living space, chemical avoidance, and prayer. Both creating a chemical-free living space and chemical avoidance were rated by 95% of respondents as helpful. Results for most therapies were mixed. Participants had consulted a mean of 12 health care providers and spent over one-third of their annual income on health care costs. We discuss this drain on personal resources and describe respondents' attitudes toward the possibility of healing from MCS.
PMID: 12948890 [PubMed - indexed for MEDLINE]
-------------------------
Arch Environ Health. 2003 Jul;58(7):442-6. |
Health symptoms caused by molds in a courthouse
Lee TG.
Faculty of Environmental Design, The University of Calgary, Calgary, Alberta, Canada. lee@ucalgary.ca
A majority of occupants of a newly renovated historic courthouse in Calgary, Alberta, Canada, reported multiple (3 or more) health-related symptoms, and several reported more than 10 persistent symptoms. Most required at least 1 day outside of the building to recover from their symptoms. Molds that produce mycotoxins, such as Stachybotrys chartarum and Emericella nidulans, were identified in the building, along with fungal organisms of the genera Aspergillus, Penicillium, Streptomyces, Cladosporium, Chaetomium, Rhizopus/Mucor, Alternaria, Ulocladium, and Basidiomycetes. Renovations to this historic had building failed to provide adequate thermal and vapor barriers, thus allowing moist indoor air to migrate into the building enclosure, causing condensation to develop. Mold grew on the condensation and was dispersed throughout the courthouse, including on furniture and files. The courthouse was closed and a new facility was modified with low-offgassing materials, better ventilation and air filtration, and strict building maintenance to accommodate those occupants of the older building who had developed multiple chemical sensitivities.
PMID: 15143857 [PubMed - indexed for MEDLINE]
Klussen leidt tot astronautenbestaan
3 september 2007
Na een verhuizing en het daarbij behorende klussen moet Jessica Petermeyer verder door het leven als een astronaut op een vreemde planeet. Zij is extreem overgevoelig geworden voor oplosmiddelen en een reeks van andere chemische stoffen. Er zijn meer mensen zoals zij; de conditie staat bekend als MCS, multiple chemical sensitivity. Door nog onbekende mechanismen kan zich bij sommige mensen extreme overgevoeligheid ontwikkelen voor allerhande stoffen. Het overkwam Jessica. Zij kon niet meer in haar eigen huis wonen, verloor haar gezondheid en haar baan en spendeerde maanden aan een speurtocht naar de oorzaak van haar ziekte. Zij legde haar ervaringen vast in een boek ‘Moeder op afstand’, dat dezer dagen is uitgekomen bij Uitgeverij Quist.
Het begon zo mooi. Eindelijk hadden Jessica en haar man het huis gevonden, waar zij de rest van hun leven wilden wonen. Met hun twee kinderen van negen en tien verhuisden zij daarheen in oktober 2004. Het huis was prima, niet nieuw, maar met lekker veel ruimte en een tuin. Er moest natuurlijk wel wat geklust worden, verfje hier en daar, muurtje doorbreken en nieuwe stofferen en wat nieuwe meubelstukken. De bijbehorende luchtjes maakten Jessica ziek. Het voelde als een flinke griep, maar het ging niet meer over. Na een poosje had Jessica in de gaten dat het beter werd als ze in de frisse lucht bleef. In huis kon zij niet meer slapen, dus sliep ze in de caravan in de tuin. Maar ze werd steeds gevoeliger, ook in het bespeuren van chemische luchtjes. En na enkele maanden kon ze ook niet meer in de caravan verblijven.
De dokters konden geen lichamelijke afwijkingen vinden. Jessica gaf niet op en kwam uiteindelijk via internet bij lotgenoten terecht, de Zelfhulpgroep MCS, nu de Stichting MCS. Daar vond zij waardevolle informatie, die haar hielp om voor haar schadelijke stoffen te mijden. Het kostte haar in totaal twee jaar om haar huis zodanig op te schonen dat zij er weer kon wonen. Al die tijd was zij noodgedwongen moeder op afstand. Nu is het bestaan leefbaar, mits zij extreem voorzichtig is met wat zij eet, drinkt en inademt. De aarde is als een vijandige planeet voor MCS patiënten. De meesten wagen zich niet buiten hun veilige omgeving zonder extra zuurstof of een ademmasker. Teflon pannen, plastic, geverfde oppervlakken, parfums en minieme hoeveelheden bestrijdingsmiddelen in voedsel kunnen hun ziek maken. Kleren, lakens en gordijnen moeten eerst ettelijke malen gewassen worden in water met dubbelkoolzure soda voordat ze veilig te gebruiken zijn. Uitlaatgassen en de rook van buurman’s barbecue maken hen ook ziek.
Het Meldpunt Gezondheid en Milieu registreert gezondheidsklachten die met het milieu te maken hebben. In hun bestand hebben zij een flink aandeel mensen met MCS-achtige klachten. Sommigen van hen hebben conditie te danken aan een vervuilingsbron bij huis of op het werk. Uit de arbeidsgeneeskunde is bekend, dat sommige mensen die op hun werk worden blootgesteld aan chemische stoffen een toenemende gevoeligheid opbouwen. De enige manier om dat proces te keren is de blootstelling te stoppen.
Iets soortgelijks deed zich vorig jaar voor bij bouw en saneringswerkzaamheden op het voormalige terrein van de Oostergasfabriek in Amsterdam. De bodem was vervuilden bij graafwerkzaamheden kwamen vluchtige organische stoffen kwijt. Bewoners kregen last van gezondheidsklachten, die wel vaker optreden rond een stankbron. Na enkele maanden waren de concentraties vluchtige stoffen flink afgenomen, maar een klein aantal bewoners bleef klachten houden. Om erger te voorkomen waren de GGD en de gemeente Amsterdam deze groep behulpzaam bij het vinden van een andere woning.
Sommige mensen worden ziek van het milieu, anderen niet. Rond vervuilingsbronnen waar veel klachten zijn laat de overheid wel eens onderzoek uitvoeren. Meestal worden concentraties vervuiling gemeten, soms worden bewoners zelf onderzocht. Zulk onderzoek is alleen nuttig als het in het begin van het traject is. Immers, wanneer mensen eenmaal gevoeligheid hebben opgebouwd, kunnen zij ook ziek zijn bij verwaarloosbare concentraties en zonder dat er lichamelijke afwijkingen te constateren zijn. Onderzoek rond een vervuilingsbron kan nooit bewijzen dat mensen niet ziek zijn van het milieu. Het kan hoogstens vaststellen dat de vervuiling beneden de norm is. Het voorbeeld van de gemeente Amsterdam verdient navolging. Het Platform Gezondheid en Milieu zou graag zien, dat bij gezondheidsklachten rond een vervuilingsbron voortvarend wordt opgetreden. Ook als de blootstelling tijdelijk is, bestaat de kans dat sommige mensen er blijvende gevolgen aan overhouden.
Moeder op afstand, als MCS je leven verandert, ISBN 978-90-77983-21-8, Uitgeverij Quist.
| ma | di | wo | do | vr | za | zo |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |
Laatste reacties